Pora na garść informacji.

Przyprawy i zioła na zimę

Kategoria: porada

Niektórzy do przyprawiania potrzebują tylko soli i pieprzu. Jednak wiele dań naprawdę może zyskać zupełnie inny charakter, gdy wzbogacimy je różnorodnymi przyprawami. Czasami sprawdzają się mieszanki, a czasem jedno zioło w kompozycji z odpowiednim warzywem stworzy idealną całość. A na dodatek przyniesie lecznicze właściwości.

Zioła i przyprawy, choć tak niepozorne, mają duże znaczenie dla zdrowia. Ziołolecznictwo rozwijało się przez wiele lat i prawdopodobnie większość z nas zna działanie mięty, rumianku lub kminku. Warto jednak poznać je szczegółowo w kontekście sezonowym. Jakie przyprawy działają rozgrzewająco? Które wspierają w walce z przeziębieniem? Jakie najlepiej wybrać na zimę?

Zacznijmy od czosnku, który choć oczywiście jest warzywem, to zwykle dodajemy go do potraw w niewielkich ilościach, zupełnie jak przyprawy, aby zaostrzyć i wzbogacić smak. Czosnek ma silne działanie bakteriobójcze, a także rozgrzewające. Jego spożycie podnosi produkcję ciał odpornościowych, wzmacniając dzięki temu układ immunologiczny. Poza tym wykazuje działanie wykrztuśne i napotne, o czym warto pamiętać w przeziębieniu.

Jeszcze ostrzejszą opcją w kuchni jest chili. Ognistoczerwony kolor doskonale ukazuje charakter tej przyprawy – wystarczy szczypta, aby każda potrawa nabrała odpowiedniej ostrości. Jednak to nie jedyna korzyść. Kapsaicyna, którą zawiera ostra papryczka chili, jest składnikiem rozgrzewającym, wspierającym walkę z bakteriami, drobnoustrojami i z przedwczesnym starzeniem się komórek. Prowadzone są liczne badania, w których analizuje się korzystny wpływ kapsaicyny na zapobieganie rozwoju nowotworów. Papryczka chili ma właściwości przeciwutleniające, a także zawiera duże ilości witaminy C – choć jest jej prawie 3 razy więcej, niż w pomarańczach, to trudno sobie wyobrazić zjedzenie na raz około 5 papryczek (czyli 100 g), podczas gdy jedną pomarańczę (ok. 200 g) zjadamy bez trudu.

Inna ostra przyprawa, kojarząca się z zimą, to imbir. Rzeczywiście warto go wtedy stosować, ponieważ oprócz działania rozgrzewającego, wspomoże naturalną ochronę organizmu przed bakteriami i stanami zapalnymi. Imbir działa odkażająco oraz wspiera w leczeniu kataru i chorego gardła. Usprawni krążenie, co przyczyni się również do zachowania energii i witalności. Codziennie wypity napar z cytryną i miodem rozgrzeje oraz wspomoże w oczyszczaniu organizmu.

Inny zestaw przypraw pachnących zimowymi wieczorami to cynamon, wanilia, kardamon oraz goździki. Wszystkie te przyprawy działają przeciwzapalnie oraz antybakteryjnie. Dzięki działaniu rozgrzewającemu, wspierają trawienie i metabolizm, a także oczyszczanie organizmu. Każda z nich ma swój wyrazisty aromat, a także właściwości rozgrzewające. Olejki eteryczne goździków działają rozluźniająco i przyczyniają się do łagodzenia bólu. Dzięki właściwościom przeciwutleniającym, zapobiegają także degradacji komórek organizmu, opóźniając tym samym ich starzenie się. Olejki zawarte w cynamonie również wspierają w przeziębieniu, zwalczając drobnoustroje i bakterie. Kardamon przyspiesza przemianę materii i łagodzi niestrawności, a w przeziębieniach – niweluje stany zapalne, wirusy i bakterie. Dodatkowo zmniejsza obrzęki i wspiera detoksykację organizmu.

Oddzielnie warto wspomnieć kurkumę. Dzięki kurkuminie jest to jedna z przypraw o najsilniejszym działaniu przeciwutleniającym, bakteriobójczym, przeciwzapalnym (hamuje proces zapalny tak samo skutecznie, jak silne leki), a także przeciwwirusowym. Wiele badań dowodzi, że jej działanie przeciwnowotworowe jest skuteczne. Poza tym wpływa korzystnie na układ nerwowy i krwionośny. Dodatkowo wspiera oczyszczanie trzustki i wątroby. Aby zapewnić jej dobre wchłanianie, należy połączyć ją ze źródłem tłuszczu (np. oliwą) lub z innymi przyprawami – pieprzem lub papryką.

Oprócz przypraw, dodawanych do codziennych potraw, dobrze jest włączyć do menu ziołowe napary, które mogą zastąpić herbatę lub kawę, chociaż jeden raz w ciągu dnia. Wiele ziół ma za zadanie wspomóc w walce z przeziębieniem, kaszlem, katarem lub stanem zapalnym – ten ostatni jest zwalczany np. przez swojski rumianek. Właściwości bakteriobójcze wykazuje szałwia, z której napary są polecane również przy infekcjach jamy ustnej i górnych dróg oddechowych. Roślinami o działaniu wykrztuśnym są podbiał, tymianek, babka lancetowata, prawoślaz lekarski i lipa. W walce z przeziębieniem pomoże także napar z pędów sosny, oczyszczając oskrzela. Możliwe są również inhalacje z zastosowaniem olejku sosnowego, który wspiera w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych. Podobne działanie wykazuje olejek eukaliptusowy.

Jak widać, natura jest wyposażona w bardzo wiele substancji, które działają oczyszczająco, bakteriobójczo, leczniczo i odżywczo. Dzięki nim możemy zapobiegać licznym chorobom, a także podtrzymać dobrą kondycję nawet w najchłodniejszej porze roku.