Pora na garść informacji.

Metabolizm białka i glikogenu

Kategoria: aktywność fizyczna

Umiejętność prawidłowego układania dziennego jadłospisu jest bardzo ważna. Racjonalna i zbilansowana dieta pozwoli zachować zdrowie i świetne samopoczucie. Należy pamiętać o wszystkich niezbędnych składnikach, warto doszkolić się i wiedzieć co i w jakiejś ilości powinno znaleźć się na naszym talerzu. W tekście przyjrzymy się białkom i cukrom, omówimy ich metabolizm i podpowiemy, gdzie szukać tych najcenniejszych.

Białka są podstawowym budulcem ludzkiego organizmu, to one wchodzą w skład hormonów, enzymów i przeciwciał. Umożliwiają prawidłowy wzrost i rozwój, a także biorą u udział w procesach regeneracji uszkodzeń komórek. Trawienie białek rozpoczyna się w żołądku, gdzie w niskim pH i w obecności kwasu solnego zachodzi hydratacja (uwodnienie), homogenizacja (rozdrobnienie) i denaturacja białka (niszczenie przestrzennej struktury białka) oraz wstępna degradacja (rozpad) do mniejszych peptydów przez pepsynę – enzym znajdujący się w soku żołądkowym. Następnie w świetle jelita cienkiego zachodzi intensywna degradacja oligopeptydów (oligopeptydy mają taką samą strukturę chemiczną jak białka, jednak są od nich krótsze) do krótkich peptydów i aminokwasów przy udziale enzymów hydrolitycznych (rodzaj enzymów trawiennych), które rozkładają wiązania peptydowe wewnątrz łańcucha polipeptydowego przy udziale enzymów trzustkowych – trypsyny i chymotrypsyny oraz egzopeptydaz, które rozkładają wiązania peptydowe z jednego lub drugiego końca łańcucha polipeptydowego. Cały proces kończy się wchłanianiem aminokwasów przez nabłonki jelita cienkiego i ich transportem żyłą wrotną do wątroby i dalej do krążenia ustrojowego.

Glikogen jest natomiast formą zapasową glukozy, którą organizm magazynuje głównie w wątrobie oraz mięśniach, dla których stanowi swoiste paliwo. Proces jego odkładania intensyfikuje się w godzinach porannych i po wysiłku fizycznym, dlatego też zaleca się głównie spożycie posiłków węglowodanowych właśnie w tych okresach, aby uzupełnić jego rezerwy. Nadmiar glikogenu może z kolei zostać wykorzystany do syntezy tłuszczu zapasowego. Proces rozkładu glikogenu do glukozo-1- fosforanu oraz niewielkiej ilości wolnej glukozy to glikogenoliza, która zachodzi w wątrobie i mięśniach szkieletowych.

Wybierając produkty białkowe do swojego menu, pamiętajmy, że potrzebne nam są wszystkie aminokwasy, a takie znajdziemy tylko w tzw. pełnowartościowym białku, czyli tym pochodzenia zwierzęcego. Jego źródłami są: mleko i jego przetwory, mięso, ryby i tzw. białko wzorcowe – jaja. Natomiast białko pochodzenia roślinnego nazywa się niepełnowartościowym, mimo że białko roślin strączkowych czy orzechów charakteryzuje się dużą wartością odżywczą, to nigdy nie zastąpi nam białka pełnowartościowego. Trzeba jednak pamiętać, że w diecie należy uwzględniać zarówno białko pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego.

Uzupełniając rezerwy węglowodanów, powinniśmy natomiast szukać ich w produktach jak najmniej przetworzonych: brązowym ryżu, kaszach, płatkach owsianych, pełnoziarnistym pieczywie, owocach i warzywach.

 

Tagi: metabolizm białka i glikogenu, metabolizm żelaza, równowaga elektrolitowa, metabolizm energetyczny