Pora na garść informacji.

Jak sprawdzić, czy mogę jeść gluten?

Kategoria: porada

Wiele osób przeszło na dietę bezglutenową, ograniczając całkowicie lub częściowo gluten ze swojego jadłospisu. Jednak tak naprawdę znane są dwa przypadki, kiedy wyeliminowanie glutenu z diety jest konieczne.

Przy niektórych chorobach wykluczenie glutenu z jadłospisu jest obowiązkowym elementem terapii, gdyż niestosowanie się do restrykcji żywieniowych prowadzi do nieprzyjemnych konsekwencji zdrowotnych. Jest również grupa osób, które mimo braku dolegliwości chorobowych stosują dietę bezglutenową, choć często w praktyce produkty zawierające gluten są ograniczone, lecz nie wyeliminowane całkowicie. W artykule skupimy się na pierwszej grupie, czyli odpowiemy sobie na pytanie, kto i dlaczego powinien unikać produktów zawierających gluten i jak można sprawdzić, czy nie należy się do tej grupy osób.

Gluten jest białkiem zbóż takich jak pszenica i jej odmiany (orkisz, pszenżyto, pszenica durum, kamut i płaskurka), żyto oraz jęczmień. Niektóre osoby odczuwają niekorzystne dolegliwości po zjedzeniu produktów zawierających gluten.

Celiakia

Pierwsza grupa osób to chorzy na celiakię. Celiakia jest chorobą immunologiczną i cierpi się na nią przez całe życie. W przypadku tej choroby, gluten działa toksycznie na jelita, powodując zanik kosmków jelitowych i upośledzając funkcję trawienia. Celiakia zazwyczaj jest wykrywana w dzieciństwie, przy pierwszych ekspozycjach na gluten w diecie. Jednakże choroba może się ujawnić również w okresach dużego stresu, w ciąży, po silnej infekcji czy operacji. Obecnie wiele osób w wieku 30-50 lat jest diagnozowanych w kierunku celiakii. Klasyczną celiakię zwiastują: bóle i wzdęcia brzucha, biegunki tłuszczowe lub wodniste, zaburzenia rozwoju i wzrostu w przypadku dzieci, a także objawy niedoborowe, w tym najczęściej anemia. Celiakia może być też skąpoobjawowa – nie występują wówczas charakterystyczne, opisane wyżej objawy, przez co jest trudniejsza w zdiagnozowaniu. Objawy nie są typowe, może to być anemia oporna na leczenie, uporczywe bóle głowy, afty i wrzodziejące zapalenia jamy ustnej, ciągłe zmęczenie, depresja, problemy ze skórą, zaburzenia neurologiczne, problemy z płodnością i współistniejące choroby autoimmunologiczne. Ostatnią odmianą tej choroby jest postać ukryta. Objawy nie występują, lecz przy badaniu krwi wykrywane są charakterystyczne przeciwciała. W tej postaci choroba w pewnym momencie życia może się aktywować i rozpocząć proces degradacji kosmków jelitowych. Diagnoza w przypadku celiakii opiera się przede wszystkim na przekazaniu informacji o niepokojących objawach lekarzowi pierwszego kontaktu, a dalej skierowaniu do gastroenterologa. Zostaną zlecone badania krwi w celu określenia przeciwciał, często w wyniku dalszej diagnostyki będzie również potrzebna biopsja jelita lub badania genetyczne.

Alergia na pszenicę

Drugim przypadkiem, kiedy gluten powinien być wyeliminowany z diety, jest alergia na pszenicę. Typowymi objawami alergii są zaburzenia ze strony układu oddechowego (np. katar, astma oskrzelowa czy obrzęk krtani), zmiany skórne w postaci pokrzywki, obrzęku naczynioruchowego, atopowego zapalenia skóry lub wyprysków alergicznych oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. Diagnozuje się ją poprzez określenie przeciwciał IgE oraz testy skórne.

Jeśli obserwujemy u siebie nieprawidłowe objawy, które wiążemy ze spożywaną żywnością, należy swoje wątpliwości skonsultować z lekarzem. Nieleczona celiakia jest niebezpieczna, a odpowiednia dieta stanowi element leczenia.